d

حجاب در ایران باستان 

 بررسی‌ها نشان می‌دهد که پوشش تمام بدن در دوره‌های مختلف تاریخی چه نزد زنان و چه نزد مردان در ایران یک حقیقت بوده‌است و به هیچ وجه ایرانیان در برهنگی به سر نمی برده‌اند. اما این را بایستی در نظر داشت که پوشش کامل و آراسته همراه با تزیینات زنان در ایران، بوده است. ویل دورانت معتقد است نقش پوشش و حجاب زنان در ایران باستان چنان برجسته‌است که می‌توان ایران را منشاء اصلی پراکندن حجاب در جهاندانست. دایره‌المعارف لاروس نیز به وجود حجاب زنان در ایران باستان اشاره می‌کند.

 در تفسیر اثنی عشری چنین آمده‌است: «تاریخ نشان می‏دهد که حجاب در فرس(فارس) قدیم وجود داشته‌است، زرتشت در حدود بیش از هزار سال (و به روایاتی بیش از هزاران سال) پیش از میلاد مسیح، در کتاب یسنا بر عفت سرشتین در کنار پوشش ظاهری پافشاری کرده‌است. بر پایهآنچه موبد «رستم شهرزادی» گفته‌است، پوشش زن باید به گونه‌ای باشد که حتا یک تار موی او نیز آشکار نگردد. در خرده اوستا، چنین آمده‌است: (همگان نامی ز تو بر گوییم و همگان سر خود را می‌پوشیم و آن گاه به درگاه دادار اهورمزدا نماز می‌کنیم ) در کتاب پوشاک باستانی ایرانیان در ذیل عنوان «پوشاک اقلیت‏های میهن ما» در مورد حجاب زنان زرتشتی چنین می‏خوانیم: «این پوشاک که بانوان زرتشتی از آن استفاده می‏کنند، شباهتی بسیار نزدیک به پوشاک بانوان نقاط دیگر کشور ما دارد. 

چنان‏ که روسری آنان از نظر شکل و طرز استفاده، نظیر روسری بانوان بختیاری است و پیراهن، شبیه پیراهن بانوان لُر در گذشته نزدیک است و شلوار، از لحاظ شکل و بُرش، همان شلوار بانوان کُرد آذربایجان غربی است و کلاهک، همان کلاهک بانوان بندری است». در کتاب دینی زرتشتیان اوستا و گات‌ها لباس یا کیفیت خاصی برای حجاب زنان واجب نشده‌است و قانون نامه‌ای وجود ندارد که زرتشتیان را ملزم به پوشانیدن سر و موی خود کند. کوروش نیکنام دارای دکترای فلسفه زرتشت از دانشکده هندوستان و نماینده سابق زرتشیان در مجلس چندین پرسش را پاسخ داده‌است.

 

آیا در اوستا قانون حجاب برای زن وجود دارد؟

زن و مرد در تاریخ ایران باستان همواره با پوشش مناسب و زیبا در کنار یکدیگر زندگی کرده‌اند و این قانونی در اوستا نیست.

در باور زرتشتی حجاب برای بانوان چگونه تعریف شده‌است؟

در ایران باستان زنان ومردان را هیچگاه برهنه نمی‌بینیم، نسبت به محل زندگی، آب وهوا وشیوه کار و زندگی هر شهر و روستا پوشش‌های گوناگونی وجود داشته که نمونه آن را هم اکنون در پوشش زنان گیلکی، مازندرانی، کرد، لر، بلوچ، بختیاری، اقوام دیگر و زرتشتیان مشاهده می‌کنیم. از ویژگی‌هایی که در اینگونه پوشش‌ها به شکل یکسان وجود دارد دو چیز است، نخست اینکه این پوشش‌ها با رنگ‌های طبیعت همگون است یعنی رنگ‌های سرخ، سبز، ارغوانی، زرد ودیگر زنگ‌ها در پوشش آنان بوده وکمتر از رنگ‌های تیره به ویژه سیاه استفاده می شده چون باور داشتند رنگ‌های کبود، افسردگی آور وغم انگیز است. دوم اینکه در همه پوشش‌ها دستان زن و مرد برای انجام کارها به ویژه برای کشاورزی آزاد بود، نمونه پوشش‌ها را در اقوام لر، کرد، بلوچ، گیلکی و می توان یافت.

 تاریخ پوشاک ایران، پریچهر رحیمی، مقدمه‌ای بر پیدایش و سیر تحولات پوشاک

 ویل دورانت، تاریخ تمدن، ج۲، ص۷۸ و برتراند راسل، زناشوئی و اخلاق، ص۱۳۵.

 به نقل از دایره‏المعارف القرن العشرین، ۱۹۲۳.

 تفسیر اثنی عشری، ج ۱۰، ص ۴۹۰.

 آموزشهای زرتشت پیامبر ایران؛ رستم شهرزادی، آموزش گات‏ها، انجمن زرتشتیان، آبان ۶۷.

 خرده اوستا، فصل آفرینگان دهمان.

 کوروش نیکنام پژوهشگر فرهنگ ایران باستان  پرسش و پاسخ

 لغت نامه دهخدا، ذیل واژه ماد

 ضیاءپور، پوشاک باستانی ایرانیان، ص ۵۴.

جایگاه مد اسلامی در سبک زندگی ما

مقام معظم رهبری:

بنده با مد خیلی موافقم. جزء آدم هایی هستم که به مد گرایش دارم اما مدی که از داخل جوشیده باشد. چون مد یعنی ابتکار و نوآوری نه چیزی که از بیرون بیاید. مد آرایش مو و لباس و حرف زدن ما، همه اش دارد از بیرون می آید.

بیانات رهبری در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی 26/9/1381.

چندی پیش مقام معظم رهبری در جمع جوانان خراسان شمالی سخنانی در خصوص لزوم توجه به مقوله سبک زندگی ایرانی-اسلامی مجموعه سوالاتی را طرح فرمودند. در این سخنان معظم‌له سوالاتی را مطرح و بیان نمودند که تقویت سبک زندگی ایرانی اسلامی نیازمند شناسایی راه و روش این شیوه زندگی توسط نخبگان است. ایشان با توصیفی از وضع موجود درخواست نمودند بررسی ضعف ها و مشکلات این زمینه جهت یافتن راهکارهایی در اولویت کاری قرار گیرد. " طراحی لباسها و معماری شهرها چقدر منطقی و عقلانی است؟" این از جمله سوالاتی است که ایشان مطرح کردند که نشانگر دغدغه ایشان در خصوص موضوع طراحی لباس و میزان تاثیرگذاری آن بر سبک زندگی ایرانی- اسلامی است.

مقوله پوشش و حجاب طی سالهای اخیر یکی از بحث برانگیزترین چالش‌هایی بوده که نظرات مختلفی در خصوص آن بیان شده و در برخی برهه‌های زمانی به دلایلی (از جمله پدیده بدپوششی) توجه بیشتری به آن شده‌است. اگر چه بحث مد مفهوم وسیعی را شامل می شود اما رابطه تنگاتنگ آن با پوشش سبب شده است تا مفهوم مد مترادف "شیوه روزآمد پوشش در جامعه" بیان شود. از این رو توجه به مقوله مد و تأثیرات متقابلی که با بحث پوشش دارد می تواند کلیدی باشد برای فائق آمدن بر مشکلات سالهای اخیر و همچنین ارائه راهکارهایی جهت اعتلا و ترویج پوشش به نحوی که در جامعه ایرانی اسلامی مورد توجه قرار گیرد.

در سال‌های اخیر در خصوص مقوله مد و پوشش مطالب متعددی منتشر گردیده‌است. در این میان یکی از مهم‌ترین کاستی‌هایی که خودنمایی می‌کند عدم وجود تعریفی مشخص از مد و به خصوص مد اسلامی است.

مد با فشن چه فرقی می کند؟

واژه "مد" از زبان فرانسه وارد زبان فارسی شده‌ و کاربرد بسیاری یافته است. این کلمه معانی متعددی دارد که از جمله آنها می‌توان به روش (مثلاً روش استفاده از یک محصول یا روش طبخ یک غذا یا یک سبک زندگی و...) و نیز مثل سبک پوشش و آرایش و رفتار اشاره کرد. در این بین همین معنای اخیر است که در زبان فارسی نیز بیشتر کاربرد دارد چنانکه در واژه آلامد

 A la Mode  به معنای مطابق با مد روز مشاهده می‌شود. واژه‌هایی نظیر  Model‌یا Modeling‌ در زبان انگلیسی که هم در حوزه مد و لباس و هم در حوزه‌های عام‌تر به کار می‌رود از واژه مد در زبان فرانسه اتخاذ شده‌است. البته در زبان انگلیسی واژه Fashion‌ معنا و کارکرد همسان با Mode‌ در زبان فرانسه یا فارسی امروز را یافته‌است. مطابق با فرهنگ لغت ریشه شناسی زبان انگلیسی the Barnhart Dictionary of etymology 1988 واژه Fashion‌ در زبان انگلیسی، اصالتاً به واژه‌های لاتین همچون facio‌ یاfactio  بازمی‌گردد که به معنای انجام دادن کاری یا ساختن چیزی است. با این همه واژه facon‌ در زبان فرانسه قدیم است که ریشه و منشاء کاربرد معنایی جدیدی برای Fashion به معنای سبک و روش پوشش و آرایش و رفتار به ویژه در سطوح و لایه‌های بالای جامعه شده‌است.

در واقعMode  در زبان فرانسه و Fashion‌ در زبان انگلیسی در حوزه بحث مقاله حاضر هم معنا هستند. هرچند که در زبان فارسی امروز هر دو به طور جداگانه و گاه با معانی مختلف یا دست کم با ارزشگذاری متفاوت به کار می‌روند و مثلاً Fashion غلظت معنایی بیشتری از Mode می‌یابد و از این رو به هنگام کاربرد ممکن است حساسیت بیشتری در مخاطب ایجاد نماید. چنانکه هر کس به طور شهودی می تواند دریابد که مثلاً سخن گفتن از فشن اسلامی بار معنایی سنگین‌تری از مد اسلامی دارد و حساسیت بیشتری در مخاطب ایجاد می‌کند.

در هر صورت آنچه اجمالاً امروزه و در حوزه مورد بحث این مقاله از مد در فارسی یا Mode در فرانسه و یا Fashion و Style‌ در انگلیسی (به رغم تعدد حوزه معنایی، برخی ابهامات و نیز همپوشانی‌های معنایی و غیره) استنباط می‌گردد عبارت است: "از روش روزآمد و مقبول پوشش و آرایش و سبک زندگی". البته این تنها شرحی لفظی و تعریفی ابتدایی و اجمالی است برای امکان شروع بحث و بررسی و ارائه تعریف‌های دقیق‌تر با حد و مرز مفهومی و مصداقی مشخص‌تر.

تعریف امروزی مد و فشن

تعریف اخیر از Mode در فارسی و فرانسه و Fashion و Style‌ در انگلیسی به معنای سبک روزآمد و مقبول پوشش و آرایش و زندگی تا حدی عام و مطلق و خنثی به نظر می‌رسد، بنابراین اگر چنین گستردگی معنایی را برای واژه‌های یاد شده در نظر بگیریم دشواری چندانی در الحاق قیودی نظیر اسلامی، ایرانی، دانشجویی، شهری، روستایی و امثال آنها پدید نخواهد آمد. چنانکه مد زنانه یا مد مردانه و بچه‌گانه یا مد دهه 1960 در امریکا و مد دهه 1980 در فرانسه مفاهیمی قابل فهم می‌باشند. با این همه می‌توان گفت طی سال‌های اخیر کاربرد فراوان و بعضاً افراطی و اغراق آمیز واژه‌های Mode و Fashion در حوزه سبک‌های خاص پوشش و آرایش، نوعی محدودیت و انحصار معنایی برای این واژه‌ها ایجاد کرده به گونه‌ای که بر اساس اصل روانشناختی تداعی معانی Association Of Ideas واژه‌های Mode و Fashion صرفاً پوشش و آرایش غربی را که به سرعت در حال تغییر و در عین حال همراه با شکستن هنجارهای دینی و اخلاقی‌است به ذهن متبادر می‌سازد و دقیقاً همین انحصار نامعقول معنایی است که مسلمانان را اولاً نسبت به پدیده مد و فشن و ثانیاً نسبت به کاربرد مفهوم مد یا فشن اسلامی حساس کرده است. طبیعی است که وجود چنین حساسیت‌هایی سبب دور ماندن و برکنار ماندن استعدادهای خلاق جوامع اسلامی از جمله جامعه ایران از حوزه مد و فشن شده و همین نیز به نوبه خود شدت و غلظت انحصار معنایی یاد شده را به طور روزافزون افزایش می‌دهد و در نتیجه این چرخه معیوب همچنان تداوم می‌یابد تا جایی که از یک سو مد با معیارهای غربی و غیراسلامی می‌کوشد خود را به عنوان یک واقعیت متکی به قدرت، ثروت، رسانه و تکنولوژی‌های برتر به جامعه اسلامی تحمیل کند و از سوی دیگر از آنجا که این امر با سنت‌ها و ارزش‌های فرهنگی و دینی جامعه ما به عنوان یک جامعه اسلامی در تعارض است وضعیت پیچیده سابق‌الذکر به شکل معضلات فرهنگی و سیاسی خود را نمایان می‌سازد.

 

معرفی مد اسلامی

 همچنانکه گفته شد اگرمد را در معنا و مفهوم گسترده و مطلق آن در نظر بگیریم که البته با ریشه لغوی و کاربرد تاریخی آن (دست کم تا دهه‌های اخیر) مطابقت بیشتری دارد، آنگاه ترکیب مد اسلامی برای تعریف شدن با دشواری خاصی روبرو نیست. اما بر عکس اگر مد در معنای منحصر و مقید آن در نظر گرفته شود، بالطبع میان فرهنگ مد و تبعات مدپذیری با آموزه‌های فقهی و اخلاقی و حتی اعتقادی اسلام سازگاری خاصی مشاهده نخواهد شد.

به نظر می‌رسد با تکیه بر معنای لغوی مد و فشن در لغتنامه‌های معتبر غربی (به ویژه در زبان‌های انگلیسی و فرانسوی) و نیز با تکیه بر تعاریف و توضیحات مشروح پژوهشگران این عرصه در غرب، توجه به معنای موسع و مطلق مد منطقی‌تر و واقع‌بینانه‌تر باشد. بنابراین بدون هیچ گونه شائبه توجیه و واقعیت‌گریزی می‌توان گفت که مد یا فشن عبارت است از سبک و شیوه پوشش و آرایش و رفتار زندگی و بالطبع غیر از سبک رایج در غرب و جوامع تاثیر پذیرفته از غرب، سبک یا سبک‌های دیگری نیز می‌توان برای پوشش، آرایش و رفتار و زندگی در نظر گرفت که یکی از آنها سبک اسلامی است. به عبارتی دیگر با توجه به تنوع چشمگیر اقلیمی، نژادی، فرهنگی و قومی جوامع مسلمان می‌توان از سبک‌های اسلامی برای پوشش و زندگی سخن گفت.

اما قید اسلامی در ترکیب "مد اسلامی" را یا می‌توان توضیحی در نظر گرفت و یا توصیفی. بی‌تردید قید اسلامی برای مد یک قید توصیفی است که آن را از مدهای غیر اسلامی متمایز می‌کند و بنابراین چارچوب‌ها، حدود و مرزهای خاصی را برای مد در معنای عام آن مشخص می‌نماید به نحوی که برای یک مسلمان پذیرفتنی و در محدوده رضایت شارع مقدس تلقی می‌گردد.

پس به عنوان گام نخست برای تعریف و سپس شناخت و بررسی مد اسلامی می‌توان شرح لفظی زیر را برای این عبارت ترکیبی عرضه کرد و گفت: مد اسلامی عبارت است از سبک یا سبک‌های خاصی از پوشش و آرایش و رفتار و زندگی که با اسلام یعنی اعتقادات، شریعت و اخلاق اسلامی ناسازگار نباشد.

قطعاً اگر معنای موسع و گسترده سابق الذکر را برای مد یا فشن در نظر بگیریم تعریف لغوی بالا از مد اسلامی نه با تعریف رایج مد در فرهنگ نامه‌های معتبر منافات دارد و نه با تعالیم و آموزه‌های بنیادین اسلامی که میان همه مسلمانان مشترک است. این نکته مختصر را می‌توان با استناد به منابع معتبر اسلامی به نحو شایسته شرح کرد و تفصیل داد.

حسب آنچه در خصوص اصل تداعی معانی گفته شد به دلیل آنکه معنی مد با تعریف و تصویر مد غربی عجین گردیده مفهوم واقعی مد با مفهوم مد غربی هم معنی شده‌است. از این رو زمانی که صحبت از مد اسلامی می‌شود تصور عمومی مد غربی- اسلامی است که ترکیبی ناهمگون و غیرممکن است. این در حالی است که همان طور که گفته شد مد اسلامی به عنوان پدیده‌ای مشخص و مجزا دارای هویت معنایی قائم به ذات است.

مد اسلامی باید تعریفی عمومی پیدا کند 

مد یک پدیده است و نمی‌توان با آن مخالفت و یا از وقوع آن جلوگیری کرد. بالطبع مد اسلامی نیز تابع همین تعریف است و امکان ممانعت از آن وجود ندارد. دلیل مخالفت‌های موجود با پدیده مد و مد اسلامی، عدم وجود یک زبان مشترک در گفتگوی گروه‌های مختلف اجتماعی در این زمینه است. این زبان مشترک به خاطر تداعی معانی مد غربی سبب شده تا بسیاری مد را خلاصه شده در مد غربی و ترکیب مد اسلامی را یک ترکیب جعلی و در راستای گسترش مدهای مبتذل غربی بدانند. این در حالی است که گروهی اصولاً مد را قبول نداشته و آن را ابزار اشاعه و ترویج فرهنگی خاص یا روشی برای افزایش فروش می‌دانند. از این رو مهمترین مرحله در اشاعه مد اسلامی اثبات وجود آن و ارائه تعریفی عمومی از مد اسلامی است.

پس از مشخص شدن وجود مد اسلامی و تعریف آن با توجه به شرایط روز باید راهکارهایی برای حفظ و اعتلای مد اسلامی ارائه گردد. روش‌هایی که تنها در تکنیک‌های طراحی پوشش خلاصه نگردد، بلکه در سطحی وسیع‌تر و در راستای بومی‌سازی روش‌های تبلغاتی موجود یا ایجاد روش‌های خلاقانه تبلیغاتی مبتنی بر فرهنگ و سنن بومی ارائه گردد.

ترویج مد اسلامی نیاز به بازاریابی دارد

یکی از مهمترین مواردی که هر فعال و دست‌اندرکار حیطه مد می‌بایست مورد توجه خاص قرار دهد، لزوم توجه به روش‌های بازاریابی مد به خصوص در زمینه اشاعه پوشش‌های اسلامی است. در خصوص بازاریابی مد اسلامی این به آن مفهوم است که طراحی و ارائه پوشش اسلامی جذاب به چه طریقی انجام پذیرد که مورد توجه بیشتر قرار بگیرد. به جهت قرابت معنایی می‌توان از اشاعه پوشش‌های اسلامی به عنوان اشاعه مد اسلامی نیز نام برد. از این رو از ابزارهای مرسوم در اشاعه مد می‌توان در ترویج پوشش های اسلامی یا همان مد اسلامی استفاده کرد. اما بسیاری از ابزارهای مورد استفاده جهت بازاریابی و تبلیغات مد با فرهنگ و سنن ما در تضاد است و در مواردی حتی منع قانونی دارد. به این منظور باید روش‌هایی برای ایجاد و توسعه مد اسلامی به وجود آورد و همچنین ابزارهای اشاعه آن را بومی کرد، به نحوی که برای اقشار مختلف اعم از متشرعین و غیرمتشرعین جذاب و همچنین قابل هضم باشد. این روش‌ها مجموعه ابزارهای بازاریابی است که دنیای مد از آن استفاده می کند و در مواردی نیاز به بازیابی و بازسازی مجدد جهت استفاده مجدد مطابق با فرهنگ و سنن ما دارد.

در سالهای اخیر به جهت نگرش سنتی به بحث تولید و بازاریابی در زمینه پوشش و همچنین برخی محدودیت‌ها، روش‌های اشاعه مد اسلامی به نحو شایسته مد نظر قرار نگرفته است. در نگرش بازاریابی سنتی هدف تولید در کانون توجهات زنجیره تامین و تولید قرار دارد، از این رو بدون توجه به نیازها و علایق مشتری و تنها با هدف فروش محصولات، روش‌های بازاریابی سنتی در راستای رسیدن به سود بیشتر استفاده می‌شود.

بر اساس نیاز مردم کالا تولید کنیم

در بازاریابی مدرن مشتری در کانون تمامی توجهات قرار دارد. تمامی زنجیره تامین و تولید تلاش می کند تا نیازهای مشتری را نه تنها تأمین بلکه ارضاء کند. در بازار مدرن کسانی برنده‌اند که نیازهای مشتری را به خوبی تامین نمایند. در زمینه پوشش شیوه ارائه یکی از روش‌هایی است که مشتری مداری در آن به بهترین نحو باید مد نظر قرار گیرد. باید کالایی ارائه شود که مشتری بدان احساس نیاز می‌کند و اگر کاری غیر از این انجام پذیرد بازار، علیرغم تمام خصوصیات مثبت فرهنگی که یک کالا می‌تواند داشته باشد آن را پس خواهد زد؛ موضوعی که در سالهای اخیر در حوزه طراحی لباسهای اسلامی به وفور شاهد آن بوده‌ایم.

 روش های اشاعه و فروش در قرن اخیر با تعریف مفاهیم نوظهور در حوزه مطالعات اجتماعی، پدیده‌هایی جدید در پارامترهای بازاریابی دخیل نموده که علاوه بر افزایش فروش به اشاعه فرهنگ مناسب مصرف نیز کمک می‌کند. به واقع نفس فرهنگ مصرف‌گرایی شاید موضوعی موجه نباشد، اما زمانی که هدف از مصرف‌گرایی، اشاعه مصرف کالاهای فرهنگی از جمله پوشش‌های اسلامی باشد می‌توان آن را توجیه نمود. اگر در ارائه و ترویج پوشش‌های اسلامی تحقیقات دقیق بازاریابی، مشتری مداری و آنچه بازار نیاز دارد مورد توجه قرار نگیرد و روش های مدرن ارائه محتوا استفاده نشود، متاسفانه به سبب توان تبلیغاتی دنیای غرب، در آینده‌ای نه چندان دور شاهد کم رنگ تر شدن پوشش‌های اسلامی و اشاعه هرچه بیشتر مدهای غربی خواهیم بود.

 

ضرورت توجه به نیاز مشتری سبب می شود تا علاوه بر تحقیقات علمی بازاریابی به روش‌های مدرن ارائه، برای مقابله با هجمه های تبلیغاتی و همچنین اشاعه فرهنگ پوشش بپردازیم. موضوعی که به نظر می‌رسد مورد غفلت واقع شده و عدم توجه به آن به مرور سبب دلسردی مشتری داخلی و عدم اقبال به کالای مد اسلامی خواهد شد. اگر خواهان اشاعه مد اسلامی هستیم علاوه بر توجه به آمیخته‌های بازاریابی بومی باید ارائه‌ای نو و مدرن، مطابق با فرهنگ و سنن و با استفاده از ابزارهای تبلیغاتی نوین داشته باشیم. موضوعی که بسیاری از کشورهای مسلمان به تازگی آن را دریافته و در راستای دستیابی و پیاده‌سازی آن در کوشش هستند.

10 حقیقت در خصوص مد که شاید شما هم ندانید

1.      مد مفهومی و پدیده‌ای ذهنی است که همواره وجود داشته است.

2.      مد غربی یکی از زیر شاخه های مد است.

3.      مد تنها محدود به حوزه پوشاک نمی‌باشد.

4.      مد روشی برای افزایش فروش تولید کنندگان نیست.

5.      کلمات مد و فشن به یک معنا استفاده می شوند هر چند کلمه فشن غلظت معنایی بیشتری دارد و در جامعه ما نوعی بار منفی دارد.

6.      ترویج مد به معنی ترویج برهنگی نیست.

7.      مدگرایی نشان از توسعه یافتگی جوامع است(با توجه به سلسله نیازهای مازلو).

8.      مد به اشکال مختلف و در بین همه اقشار وجود دارد(نظامیان، پزشکان، روحانیون، دانش آموزان، جوانان، بازنشستگان و...).

9.      اگر برای کلمه مد معادلی فارسی یا عربی در طول تاریخ وجود نداشته دلیل بر آن نیست که این پدیده در جوامع ایرانی و اسلامی وجود نداشته است.

10.مد اسلامی وجود دارد.

شریف رضوی

شریعت رضوی

 

 

مطالب مرتبط

  • خبرها
  • مشروح اخبار

اشراق

 تا کنون 22 شماره چاپ شده و در ادامه راه  درکنارشماییم

تماس باما

روابط عمومی:info(@)eshraqmag.com

تلفن:۰۲۱۶۶۳۵۴۱۷۷ ،۰۲۱۶۶۳۵۷۷۹۳ ،۰۲۱۶۶۳۵۵۹۴

 

عضویت در خبر نامه

ارسال محصولات

ارسال محصولات مجله اشراق به سراسر کشور در کوتاه ترین زمان برای شما عزیزان

نمایندگی های اشراق

شما عزیزان میتوانید لیست نمایندگی های ما را در این بخش مشاهده نمایید

تمام حقوق مادی و معنوی این سایت مربوط به مجله مد و لباس اشراق می باشدو هرگونه کپی برداری از مطالب آن تنها با ذکر منبع بلامانع است.

ثـبـت نـام در سـایـت